BABUGORKHALI

तनहुँ सतिसरा-२ मा जन्मे हुर्केका चतुर अहमद कतार प्रवेश गर्दा मात्र १६ वर्षका थिए । १९८५ मा बैदेशीक रोजगारिको सिलसिलामा कतार प्रवेश गरेका उनी अरवियन लाहुरे बन्न पाउँदा निकै खुशी थिए । सरकारी कामको लागि ५ सय कतारी रियाल मासिक तलबको लागि १२ हजार खर्च गरेर कतार अँएका हुन । सुरुमा उनलाई अन्य देशका नागरिकहरुले नेपाल भनेको भारतको कुनै हिस्सा हो भन्दै सोध्ने गरेको तितो अनुभव पनि उनीसंग छ ।
                    उनी आउँदा कर्नेसमा भएको सेराटन होटलमा वेटरमा कार्यरत काठमाण्डौ निवासी ३ जना नेपाली मात्र थिए । उनीहरुलाई मुदिर मालिक ले सेराटनमा नेपाली छन भेट्न जाने हो भने हिड् भनेर लगिदिएका थिए । उनीहरुलाई भेट्दा खुशीले भक्कानिएको क्षण अहिले पनि उनको मानसपटलमा ताजा छ । हामी हरेक विहिवार भेटघाट गथ्र्यो फोनमा कुरा गथ्योकहिले उनीहरुकोमा बस्थ्यो त कहिले उनीहरु हामीकोमा पहिले नेपाली विच जुन आत्मियता थियो त्यो अहिले अलि कम भएको महशुष पनि उनले गरेका छन ।
                                        श्रीमती र ३ छोरीहरुको साथमा हाल तनहुँ डुम्रे बजार-१ लाई बस्दै अँएका अहमद कतार बसाई अब भने छोट्याउने सोचमा छन । आफुले पढ्न नसके पनि छोरीहरुलाई भने पढाउनकै लागि उनले बैक ब्यालेन्स पनि गरेका छन । २६ वर्ष प्रवासी जीवन बिताई सकेका उनी आफु एक्लोले जवानी प्रवासमा नै बिताए पनि आफुसंगै आश्रीत दाजु भाईका परिवार सहित १७१८ जनालाई खुशी दिन सकेकोमा सन्तुष्ट छन ।
               अहमदले २६ वर्षको प्रवासी जीवनमा आÏनो परिवारसंगै रमजान २ वर्षमात्र मनाएका छन । मिठो खान नपाए पनि आÏनो देश र परिवारको साथमा बसेर रमजान मनाएको जस्तो रमाईलो प्रवास नहुने उनको अनुभव छ । प्रवासमा पनि इदको ३ दिनभने साथीभाई आफन्तहरुसंग शुभकामना आदान प्रदान गर्दै रमाईलो गर्ने गरेका छन ।
                                 सामाजिक सेवामा रुचि भएका अहमदकै पहलमा कतारमा कार्यरत करिव ८० जना आÏनै गाँउका साथीभाईहरु मिलेर उठाएको ५१० कतारी रियालबाट गाउँमा १० वर्ष देखी मदरसा संचालन गरिरहेका मात्र छैनन उनीहरुले पानि कुवा बनाउने देखी लिएर नाजुक अवस्था भएका परिवारहरुलाई आर्थिक सहयोग पनि गर्दै अँइरहेका छन । उनै अहमद संग गरिएको कुराकानी ।

तपाई कतार आउँदा कस्तो अनुभव गर्नुभयो ?
निकै रमँईलो महष्ाश भएको थियो । किनकी त्यति खेर घर गाउँमा पनि अरवियन लाहुरे बन्न लागेको भनेर सबैले निकै उत्साह देखाउथे फेरी एकै गाउँको चिनजानको साथीहरु २६ जना संगै आएकोले पनि विदेशमा भएको अनुभव भएन । तर पनि आÏनो जन्मभूमी जस्तो त कहाँ हुँदो रैछ र । म ४ वर्षको कतार बसाई पछि पहिलो छुट्टीमा स्वदेश फर्कदा जन्नत स्वर्ग नै पुगेको अनुभव गरे ।
रमजानको बारेमा थोरै जानकारी दिनुस्न ?
रमजान मुस्लिम समुदायको सबै भन्दा ठुलो पर्व हो । मुस्लिहरुको कुरा नाजिल भएको महिना यनि यहि महिना हो त्यसैले पनि यो १ महिना निकै महत्वपूर्ण हो । एक महिना रोजा व्रत बस्छौ । दिनभरी केही खानु हुदैननराम्रो बोल्नु पनि हुदैन । यो महिनामा दिनदुखीलाई सहयोग गरेमा पुण्य प्राप्ती हुन्छ । ३० दिन सम्म उपबास बसेपछि चाड इद आउँछ । इदको ३ दिन चेलीबेटीहरुइष्टमित्रहरु बोलाउने खुवाउने शुभकामना आदान प्रदान गर्ने गछर्ँै ।

के फरक पाउनु भयो त प्रवासमा र स्वदेशमा रमजान मनाउदा ?
धेरै फरक छ नी । हुन त यो महिना हाम्रो पवित्र महिना भएकोले सबै खुशी नै हुन्छौ तर आफ्नो देशमा परिवारको साथमा बस्न पाउँदा निकै रमँईलो वातावरण हुन्छ । स्वदेशमा सेहरीविहानको खाना खाने समयमा उठेको छैन भने छरछिमेकका दाजुभाईहरुले उठँईदिनु हुन्छ ।

प्रवासमा आएर के पाएँ के गुमाए जस्तो लाग्छ ?
विदेशमा आएर आÏनो जवानी गुमाए । म एक्लोले आफ्नो जवानी गुमाएर पनि १७१८ जनाको परिवार खुशी राख्न सके त्यसैमा खुशी छु ।


कुनै स्मरणिय क्षँण ?
कतार आएको २ महिना जतिमा भाई काकाको छोरा गुमाउन पर्यो । हामी ३ जना डिउटी जादै थियौकर्नेस निर रोडक्रस गर्ने बेलामा उताबाट कार अँएको देखर हामी २ जना वरिनै बस्यो उँ -काकाको छोरा भने गाडी टाढा छ आऔ भन्दै अगाडी बढ्दै थियो त्यहि बेलामा गाडीले उस्लाई हानीदियो । एकदम रफतारले आइरहेको कारले किचेपछि घटना स्थलमा नै उसको मृत्यु भयो । जुन घटना अहिले पनि मेरो मानसपटलमा छाइरहन्छ ।

अन्तमा केही भन्न चाहानुहुन्छ ?
देश विदेशमा छरिनु भएका सम्पूर्ण मुस्लिम तथा गैर मुस्लिम दाजुभाई दिदीवहिनीहरुलाई रमजान मुबारक भन्न चाहान्छु ।

प्रस्तुती ः राजेश्वर ढकाल
(कान्तिपुर प्रवास साप्ताहिक ११ अगष्टमा प्रकाशित )

•  हिजोआज के मा व्यस्त हुनुहुन्छ ?

• किन बनाउने आध्यात्मिक केन्द्र ?

• कहिलेसम्म हिंड्ने यसरी भागवत लगाएर ?

• भागवत सुनाएर पैसा उठाउन त निकै सिपालु हुनुहुन्छ है ?

• तपाईंको काम त मान्छेलाई एकछिन भुलाएर अर्थात मोहनी लगाएर पैसा उठाउने जस्तो देखिन्छ नि ?

• संकलित रकम सही ठाउँमा प्रयोग भएको छ त ?

• निकै आकर्षक देखिनुहुन्छ । बोली पनि उस्तै । तपाईं देखेर भुतुक्कै हुनेहरु त धेरै होलान् है ?

• सबैलाई यसरी प्रभावित गर्न सक्ने मान्छे, राजनीतिमा आउन मन लाग्दैन ?

दुई छोरीको यादले सताउछ !

•  विदेशमा चाडवाड आउँदा कस्तो लाग्छ ?

 चाडवाड आउँदा नरमाइलो लाग्नु त स्वभाविक हो तर पनि हामी १३० भन्दा वढि नेपाली दिदीवहिनीहरु छौ त्यसेले दुःख लाग्दैन । चाडवाडमा हामी क्याम्पमा नै मिलेर रमाइलो गर्ने गरेका छौ ।

• तिहारमा पनि कुनै त्यस्तो योजना बुन्नु भएको होला नि त ?

छौ नि ! तिहारमा लक्ष्मी पुजा गर्नको लागि क्याम्प सफा गरेर लक्ष्मीको मुर्ति तयार पारेका छौ । सबै मिलेर पुजा गर्ने अनि देउसी भैलो खेल्ने योजना बनाएका छौ । टिकाको दिन विदा नभएपनि आफ्नो भाईहरु हुनेहरुको लागी गेटमा नै थोरै समय मिलाएर टिका लगाउने अवसर समेत दिएका छौ साथै छुट्टीको दिनमा र्कनेसमा गएर नाचगान गर्ने सेलरोटी खाने योजना बनाएका छौ । जहाँ रहेपनि आफ्नो कला र सस्कृतीलाई भुलेका छैनौ र भुल्नु पनि हुदैन ।

• यहाँ विदेशी नागरिक र नेपाली दाजुभँईहरुबाट कस्तो ब्यवहार पाउनु भएको छ ?

 विदेशी नागरिकहरुबाट त हामिले त्यस्तो कुनै नराम्रो ब्यवहार भोगेका छैनौ ! बरु नेपाली दाजुभँईहरुले नै नराम्रो ब्यवहार गरेका छन् । कति ले राती राती फोन गर्ने नचाहिदो कुरा गर्ने गरेका छन् । यहाँ क्याम्पमा पनि कति दिदीवहिनीहरुलाई त्यस्तो फोन आउने गरेको छ कतिलाई त मैले फोनमा नै सम्झाउने पनि गरेको छु । त्यस्ता नेपाली दाजुभाई मेरो के आग्रह छ भने सबै चेलिबेटीहरुलाई आफ्नो आमा दिदीवहिनी सम्झनु होला ।

• नेपाली महिलाहरुको अवस्था कस्तो पाउनु भएको छ ?

सम्रगमा भन्नु पर्दा राम्रो नै छ । तर पनि कति दिदीवहिनीहरु कसैले फोनमा बोलेको भरमा गिफ्ट किनेको भरमा अनिहरुको पछि लाग्ने गरेका छन् । त्यस्तो गर्नु एकदम गलत कार्य हो । यसरी लहैलहैमा लागेर आफ्नो जिन्दगी वर्वाद नपार्नलाई आग्रह गर्छु ।

• नेपाली चेलीहरु विदेशीनुलाई कस्ता रुपमा हेर्नु भएको छ ?

यो त एकदम राम्रो कुरा हो । कुनै पनि महिला आफ्नो खुट्टामा उभिएर केही गर्छु भन्छ भने परिवार र छरछिमेकले साथ दिनुपर्छ भन्ने मेरो मान्यता हो । यस्ता महिलाहरु देख्दा मलाई गर्व लाग्छ । केही गर्छु भनेर दृढ अठोट राख्ने महिलाहरुलाई म हृदय देखी नै सेलुट ठोक्छु ।

•  कतारमा नेपाली चेलीहरु दूतावासको शरणमा आउने घटना बढ्दो छ । तपाईको विचारमा यस्तो किन हुन्छ ?

 प्रमुख कारण त सरकारको कमजोरी हो । नेपाली महिलालाई पनि विदेशमा आउने बाटो खुला गरिनु पर्छ । नेपाली महिला सधै चुलो र चौकामा मात्र सिमित राख्नु हुदैन । कति अनपढ दिदीवहिनीहरु यहाँ आएर आफ्नो सिपले २०/२५ हजार कमाएर परिवार र छोराछोरीलाई राम्ररी पढाएका छन्आर्थिक पक्षलाई बलियो बनाएका छन् । यदि स्वदेशमा नै भएको भए यो सम्भव थिएन । खाडीमा जस्तो सुरक्षित महिला अरु मुलुकमा हुन सक्दैन जस्तो लाग्छ । हो सरकारले घरेलुकामदारको रुपमा महिलालाई खाडीमा पठाउनु हुदैन ।

• कतारमा आएर के पाए जस्तो लाग्छ के गुमाए जस्तो लाग्छ ?

यहाँ आएर कामको अनुभव बटुलीयो आर्थिक पक्ष पनि सबल भयो । गुमाएको त परिवारको साथसाथिभाइको माया र नेपालको हावापानी नै हो ।

• कतारमा रहेर पनि स्वदेशको के कुरा झलझली सम्झनु हुन्छ ?

एउटा आमाको लागी अरु के नै हुन सक्छ र ! मेरो मुटुको धड्कन दुईछोरीहरुको याद ले सताउछ । केही मिठो मसिनो खान लाग्दा पनि उनिहरुलाई नै झलझली सम्झन्छु ।

प्रस्तुति -राजेश्वर ढकाल